Lạc Tiên

Lạc Tiên

Trang chủ Lạc Tiên


1. Lạc Tiên: (Passiflora foetida L )

+ Tên khác: Chùm bao, nhãn lồng, dây lưới, mắn nêm, dây bầu đường (Đà Nẵng), tây phiên liên, mò pì, mác quánh mon (Tày), co hồng tiên (Thái), Stinking passion-flower, granadilla, tagua passion-flower (Anh); passiflore, passion (Pháp).

+ Cây thuốc: Lạc tiên là cây dây leo bằng tua cuốn, rỗng. Lá mọc so le, dài khoảng 7cm, rộng tới 10cm, chia làm 3 thuỳ nhọn. Lá kèm rách ở mép. Tua cuốn mọc từ nách lá. Hoa trắng, có tràng phụ hình sợi, màu tím. Quả tròn, bao bởi lá bắc tồn tại như là một cái bao ở ngoài. Quả chín vàng, ăn được. Toàn cây có lông. 

+ Dược liệu: Vị thuốc Lạc tiên là đoạn thân rỗng, dài khoảng 5 cm, mang tua cuốn và lá, có thể có hoa và quả. Thân và lá có nhiều lông. Cuống lá dài 3-4cm. Phiến lá màu lục hay hơi vàng nâu, dài và rộng khoảng 7-10cm, chia thành 3 thuỳ rộng, đầu nhọn. Mép lá có răng cưa nông, gốc lá hình tim. Lá kèm hình vẩy phát triển thành sợi mang lông tiết đa bào, tua cuốn mọc từ nách lá.

+ Phân bố: Cây mọc hoang ở nhiều địa phương nước ta.

+ Xuất Xứ: Việt Nam.

+ Bộ phận dùng: Toàn cây - Herba Passiflorae Foetidae.

2. Thu hái - sơ chế:

 Thu hoạch vào mùa xuân, hạ. Cắt lấy dây, lá, hoa Lạc tiên, thái ngắn, phơi hoặc sấy khô.

3. Bào chế - bảo quản:

Bào chế:

+ Không cần bào chế cầu kỳ.

Bảo quản:

+ Để nơi khô ráo, tránh ẩm mốc.

4. Thành phần:

+  Trong cây có chứa các hoạt chất như: Alcaloid, flavonoid, saponin.

5. Tính vị - quy kinh:

Tính vị: 

+ Vị ngọt và đắng, tính mát.

Quy kinh: 

+ Vào kinh tâm, can

6. Tác dụng - chủ trị:

Tác dụng dược lý:

+ Thân và lá cây lạc tiên có tác dụng an thần, chữa mất ngủ, giải nhiệt, mát gan.
+ Quả cây Lạc tiên có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc, chữa lở loét.
+ Cây Lạc tiên còn có tác dụng chống có thắt cơ trơn.
+ Các tác dụng khác của Lạc tiên như chữa suy nhược thần kinh, tim đập nhanh, điều hòa kinh nguyệt, ho do phế nhiệt…

Tác dụng:

 An thần, thanh tâm, dưỡng can, thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu, chỉ thống.

    Chủ trị:

     An thần, thanh tâm, dưỡng can, thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu, chỉ thống.

    7. Kiêng kỵ:

    + Chưa có tài liệu nào nói đến việc kiêng kỵ khi dùng Lạc tiên.

    8. Một số cách dùng thông dụng:

    + Chữa suy nhược, mất ngủ, hồi hộp: Lạc tiên 150g, lá vông 130g, liên tâm 2.2g, tang diệp 10g, đường 90g, tất cả nấu thành cao lỏng vừa đủ 100ml. Ngày dùng 2 - 4 thìa to, uống trước khi ngủ. 

    + Viêm da, ghẻ ngứa: Dây lá Lạc tiên với lượng vừa đủ, nấu nước tắm và rửa. 

    + Bài thuốc an thần, có tác dụng trợ tim, ngủ được êm, dịu thần kinh: Hạt sen 12g, lá Tre 10g. Cỏ mọc 15g, tang diệp 10g, Lạc tiên 20g, Vông nem 12g, Cam thảo 6g, Xương bồ 6g, Táo nhân sao 10g. Ðổ 600ml nước sắc còn 200ml nước, uống ngày 1 tháng (An Giang).

    + Làm nước giải khát có tác dụng mát và bổ: Cách làm như sau: Quả chín (càng chín càng thơm 0,5kg), bổ đôi, nạo hết ruột, ép và lọc lấy dịch quả. Đường trắng 250g hòa với một lít nước đun sôi để nguội, rồi uống.